Historiek

“Polen is één van de landen, die aan de zijde van ons land stond in de meest kritieke ogenblikken van zijn geschiedenis. Zij lieten op onze bodem veel kruisen achter, blijvende getuigen van een vriendschap die met bloed werd bezegeld.”

Na de Duitse inval op 01 september 1939 en de Sovjetaanval op 17 september 1939 mochten de overlevende Poolse soldaten na het beëindigen van de zware gevechten niet langer in Polen verblijven. Daarom trachtten ze met alle mogelijke middelen Polen te verlaten, om in het nog vrije Franse gebied verder te strijden aan de Geallieerde zijde. Zo streden in Frankrijk gevormde Poolse eenheden, tegen de Duitse aanval op Frans grondgebied, waarbij ze zich onderscheidden door hun dapperheid en doorzettingsvermogen. Na de val van Frankrijk streefden de Poolse eenheden ernaar om Groot-Brittannië te bereiken. Zo werd, in samenspraak met de Britse regering, op bevel van de Poolse Opperbevelhebber Wapengeneraal Wladyslaw Sikorski, op 25 februari 1942, de Poolse landdivisie, die voordien de kust verdedigde, omgevormd tot de Eerste Poolse Pantserdivisie, volgens de plannen van Generaal Stanislaw Maczek alsook de parachutistenbrigade van Generaal Sosabowski. Luchtvaart en Marine bestreden onafgebroken de Duitse vijand.

Op basis van zijn gevechtservaring in de 101^ste Pantserbrigade in Polen en in de Poolse Pantserbrigades in Frankrijk, heeft Generaal Maczek, het organisatorisch plan uitgewerkt van de 1^ste Poolse Pantserdivisie in Groot-Brittannië. Dankzij de intensieve hulp van uitstekende Britse instructeurs, dankzij de voortreffelijke Britse uitrusting en door het volhardende werk van de Poolse soldaten, kwam er een voortreffelijke eenheid tot stand.

Krachtens een definitieve beslissing van de Opperbevelhebber op 21 september 1943, werd de 1^ste Poolse Pantserdivisie als volgt ingedeeld:

• Staat van de Divisie: 885 officieren en 15.210 onderofficieren en soldaten.
• Bevelhebber: Generaal Stanislaw Maczek
• Samenstelling van de Divisie:

• Hoofdkwartier van de Divisie
• 10^de Regiment Jagers te Paard (verkenningsregiment met tanks type Cromwell)
• 10^de/16^de Pantserbrigade of 10^de Gepantserde Cavaleriebrigade met drie pantserregimenten met Shermantanks en een dragonderregiment (gemotoriseerde infanterie met Half-Trucks)
• 3^de Infanteriebrigade met drie bataljons vervoerde infanterie en een eskadron mitrailleurs
• 2 lichte Artillerieregimenten
• 1 Antitankregiment
• 1 Regiment luchtdoelartillerie
• 1 Geniebataljon
• 1 Liaisonbataljon
• Hulpdiensten (2 sanitaire compagnies, een squadron verkeerscontrole, 2 compagnies onderhoud en een compagnie bevoorrading)

De divisie behield de organisatie in 1944 en in deze configuratie nam men deel aan de veldtocht van augustus 1944 tot mei 1945.

De veldtocht 1944-1945

De 1^ste Poolse Pantserdivisie nam deel aan de bevrijding van West-Europa, geïntegreerd in de 21^ste Geallieerde Legergroep onder bevel van Generaal Montgomery.

Op 01 augustus 1944 landde de Divisie op het strand te Arromanches te Normandië. De Divisie wordt toegewezen bij het 1^ste Canadese Leger, onder leiding van Luitenant-generaal Crerar. Daarin werkte de Divisie eerst in het 2^de Canadese Legerkorps onder leiding van Luitenant-generaal Simonds, daarna in het 1^ste Britse Legerkorps onder leiding van Luitenant-generaal Crocker. Tot slot resulteerde het weer onder het 2^de Canadese Legerkorps. Op 08 augustus begint de aanval in de regio van Caen.

Tussen 19 en 21 augustus, tijdens het gevecht om Normandië, op de lijn Chambois-Mont Ormel, heeft de Divisie de aftocht verhinderd van het 7^de Duitse Pantserleger van Generaal Von Kluge en heeft alzo een groot gedeelte van deze legereenheid (70 %) in een tangbeweging (zak) geïsoleerd. Tijdens deze gevechten werden de Polen aangevallen langs beide kanten. Een eerste door de Duitsers die omsingeld waren en een tweede door de Duitsers van de SS-Pantserkorpsen buiten de omsingeling.

Op 30 augustus begon de Divisie de terugtrekkende vijand te achtervolgen en bevrijdde in zijn opmars verschillende dorpen in het Noorden van Frankrijk o.a. Abbeville en St. Omer.

Op 6 september stak de Divisie de Belgische grens over. Ze bevrijdden o.a. volgende dorpen en steden: Poperinge, Ieper, Roeselaar, Tielt, een gedeelte van Gent, Lokeren, Beveren-Waas, St. Niklaas, Beerse en Merksplas. In Zeeland (NL): Hulst, Axel en Terneuzen. De Divisie stak de grens van Nederland over op 2 oktober en bereikte Baarle-Nassau. Daar begon zij een offensief dat werd beëindigd op 29 oktober met het bereiken van Breda en op 8 november het bereiken van de Moerdijk op het Hollands Diep. Tijdens de winterperiode bewaakte de Divisie noordelijk Maasdijk. In het Noorden van Holland heeft ze verschillende dorpjes bevrijd: o.a. Emmen, Stadskanaal, Windschoten. Nadien is de Divisie Duitsland binnen gemarcheerd en bereikte op 4 mei na zware gevechten Wilhelmshaven waar zij met de capitulatie van de vijand geconfronteerd werd op 5 mei 1945.

Tijdens de negen maand durende campagne heeft de Divisie 20.877 krijgsgevangenen gemaakt en haar eigen verliezen telde 1.711 doden en 3.722 gewonden.

Het Poolse Kerkhof

Belgisch-Poolse verbroedering

Het 9^de Bataljon Fuseliers van de 1^ste Poolse Pantserdivisie heeft in 1944 aan de zijde gevochten van de Brigade Piron tijdens de verovering van België. Het is met een decreet van 1944 dat zij vanaf dan ook de Belgische vuurkoord mochten dragen en zich “Chasseurs de Flandre” mogen noemen. In 1992 neemt de 11^de Pantsercavaleriebrigade de tradities over van de 1^ste Pantserdivisie en de 34^ste Pantsercavaleriebrigade die van het 9^de Bataljon Fuseliers. De militairen van de 34^ste Pantsercavaleriebrigade dragen heden ten dage nog de Belgische vuurkoord.

Het Regiment Bevrijding – 5^de Linie heeft zich op 11 juni 1999 verbroederd met de 34^ste Poolse Pantsercavaleriebrigade uit Zagan.

De plechtigheid

Op 19 oktober 2003 had de jaarlijkse herdenkingsplechtigheid op het Poolse Kerkhof te Lommel plaats. Gezien de verbroedering van onze eenheid met een Poolse eenheid zijn we traditioneel elk jaar present op deze plechtigheid.